to-likofws-twn-xreon-mobile-357-667

Όπερα

ΤΟ ΛΥΚΟΦΩΣ ΤΩΝ ΧΡΕΩΝ

Χαράλαμπος Γωγιός / Δημήτρης Δημόπουλος / Αλέξανδρος Ευκλείδης | Βασισμένο στο ΛΥΚΟΦΩΣ ΤΩΝ ΘΕΩΝ του Ρίχαρντ Βάγκνερ

153'

Έληξε

Περιγραφή

Η πολυσυζητημένη όπερα σε παράφραση Το λυκόφως των χρεών που εγκαινίασε την επίσημη λειτουργία της Εναλλακτικής Σκηνής της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος έρχεται στην GNO TV. Πρόκειται για μια ριζική διασκευή του Λυκόφωτος των θεών του Ρίχαρντ Βάγκνερ σε μουσική μεταγραφή του Χαράλαμπου Γωγιού, λιμπρέτο του Δημήτρη Δημόπουλου και σκηνοθεσία του Αλέξανδρου Ευκλείδη.

Το πεντάωρης διάρκειας πρωτότυπο έργο μειώνεται στο μισό σε διάρκεια και μεταφέρεται σε διαστάσεις δωματίου, με έντεκα τραγουδιστές και ένα εννεαμελές ενόργανο σύνολο στη θέση της ογκώδους βαγκνερικής ορχήστρας και χορωδίας.

Πέραν, όμως, της μείωσης του αρχικού όγκου του έργου, η παράσταση προτείνει έναν καθ’ ημάς Βάγκνερ με ένα νέο λιμπρέτο στα ελληνικά, μετατρέποντας το –ούτως ή άλλως πλήρες πολιτικού στοχασμού– πρωτότυπο σε ένα εκρηκτικό πολιτικό μελόδραμα το οποίο έρχεται αντιμέτωπο με ερωτήματα της σύγχρονης ευρωπαϊκής πραγματικότητας, όπως ακριβώς έκανε και ο Βάγκνερ στη δική του, ταραγμένη, εποχή. Στην ξεχωριστή αυτή ανάγνωση του αριστουργήματος του Βάγκνερ συμμετέχει ένα καστ ακμαίων πρωταγωνιστών της ΕΛΣ.

Το Λυκόφως των χρεών αποτελεί την τρίτη παράφραση της ανατρεπτικής δημιουργικής ομάδας των Χαράλαμπου Γωγιού, Αλέξανδρου Ευκλείδη και Δημήτρη Δημόπουλου μετά τα Yasou Aida! (βασισμένο στην Αΐντα του Βέρντι) και AirRossini ή Είμαστε το 1% (βασισμένο στο Ταξίδι στη Ρενς του Ροσσίνι)που παρουσιάστηκαν με μεγάλη επιτυχία σε Βερολίνο, Θεσσαλονίκη και Αθήνα, ανοίγοντας τον δρόμο για πιο πειραματικές αναγνώσεις έργων του κλασικού ρεπερτορίου.

Η παράσταση βιντεοσκοπήθηκε στην Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ στο ΚΠΙΣΝ στις 12 και 14 Οκτωβρίου 2017. Υπάρχουν διαθέσιμοι ελληνικοί και αγγλικοί υπότιτλοι, καθώς και κανάλια υποτίτλων με περιγραφή των μουσικών μοτίβων σε ελληνικά και αγγλικά.

Trailer

Με μια ματιά – Σύνοψη

Οι δημιουργοί του έργου δανείζονται από τον μύθο του Βάγκνερ την πτώση της Βαλχάλλας, της κατοικίας των θεών, και στη θέση της τοποθετούν τον Ιερό Βράχο, διαχρονικό σύμβολο του ελληνικού αλλά και του δυτικού πολιτισμού. Η Ελληνίδα Βρουγχίλδη –σύμβολο του λαού και ελληνικό αντίστοιχο της Βαλκυρίας, κόρης του αρχηγού των θεών στο έργο του Βάγκνερ– προσφέρει με την ψήφο της το δαχτυλίδι της διαδοχής στον δικό της Ήρωα, τον Σωτήρη –ελληνικό αντίστοιχο του Ζήγκφρηντ– ελπίζοντας πως αυτός δεν θα την προδώσει σαν τους προκατόχους του και θα καταφέρει να σπάσει τον αέναο κύκλο του χρέους που τους βασανίζει.

Στο Λυκόφως των χρεών, τα μουσικά μοτίβα του πρωτοτύπου, τα περίφημα «λαϊτμοτίφ» του Βάγκνερ, αντικαθίστανται από πασίγνωστα ελληνικά μουσικά θέματα, όπως ο Εθνικός Ύμνος και το παιδικό τραγούδι «Πού 'ν' το, πού 'ν' το το δαχτυλίδι», δημιουργώντας ένα παλίμψηστο όπου η βαγκνερική δραματουργία συνδιαλέγεται άμεσα με τον συγκινησιακό κόσμο του Έλληνα ακροατή. Τα προστεθειμένα ελληνικά μουσικά μοτίβα παρουσιάζονται αναλυτικά στο καινοτόμο, ειδικό κανάλι υποτίτλων που συνοδεύει την παράσταση, αποκλειστικά για τους θεατές της GNO TV.

Σύνοψη

Στη σκιά του Βράχου, η Βρουγχίλδη φροντίζει το μνήμα του Πρώτου Γέρου, του προγονικού εθνάρχη της, αναμένοντας το νέο εκλογικό αποτέλεσμα. Την ίδια στιγμή, οι τρεις Μελίνες βλέπουν με φρίκη το καντήλι να σβήνει, σημάδι πως προμηνύεται κάποια μεγάλη συμφορά. Ο νικητής των εκλογών Σωτήρης έρχεται για να πάρει την ευχή της Βρουγχίλδης και κατόπιν αναχωρεί για το εξωτερικό.

Αναμένοντας την προγραμματισμένη άφιξη του νέου Ήρωα, ο Δόκτωρ Μέρτεν πείθει τον Εκσυγχρονισμό και τη Λογική να πλανέψουν τον Σωτήρη με το μαγικό φίλτρο της Δύσης. Αυτός είναι ο μόνος τρόπος ο Σωτήρης να δεχτεί τους διπλούς γάμους που σχεδιάζουν για να σωθούν από την πρωτοφανή κρίση που επηρεάζει τους πάντες. Ο Σωτήρης καταφτάνει με σκοπό να υπερασπιστεί τα συμφέροντα της χώρας του, αλλά ανυποψίαστος πίνει το φίλτρο και υποχωρεί μπροστά σε όσα του προτείνονται: ο Εκσυγχρονισμός θα πάρει νύφη τη Βρουγχίλδη και ο Σωτήρης τη Λογική· αυτή είναι η καλύτερη δυνατή λύση. Όταν ο Δόκτωρ Μέρτεν μένει μόνος, αποκαλύπτει τα πραγματικά κίνητρα του σχεδίου του: Στο παρελθόν, κατά τη διάρκεια του πολέμου, είχε συγκεντρώσει με άνομα μέσα έναν μεγάλο θησαυρό τον οποίο και έκρυψε βαθιά μέσα στον Βράχο. Τώρα είναι η ώρα να γίνει πάλι δικός του.

Στο μεταξύ, ένα κακό προαίσθημα βασανίζει τη Βρουγχίλδη. Η επίσκεψη που δέχεται από το φάντασμα του Πρώτου Γέρου επιβεβαιώνει τις ανησυχίες της. Ο γεννήτορας του κράτους την επιπλήττει για την ανυπακοή της και της υπενθυμίζει το χρέος της απέναντι σ’ αυτούς που την ευεργετούν. Η Βρουγχίλδη αντιδρά έντονα, εκφράζοντας παράλληλα την πίστη της στον Σωτήρη και στην αλλαγή που εκείνος είναι ικανός να φέρει. Τότε, ο Πρώτος Γέρος της αποκαλύπτει πως ο νέος της Ήρωας την έχει ήδη προδώσει. Εμφανίζεται ο Σωτήρης και επιβεβαιώνει τα λεγόμενα του Πρώτου Γέρου, αναγγέλλοντας στη Βρουγχίλδη τους διπλούς γάμους που θα γίνουν στη σκιά του Βράχου.

Οι ξένοι καταφθάνουν και η γαμήλια προετοιμασία ξεκινάει. Ο Δόκτωρ Μέρτεν φέρνει για δώρο στον Σωτήρη μια προτομή του Μέτερνιχ την οποία και σκοπεύει να τοποθετήσει στο μαυσωλείο των ηρώων μαζί με τις άλλες. Πρώτα όμως αποκαλύπτει τον τρόπο εφαρμογής του σχεδίου του: Κατά τον εορτασμό των γάμων, την ώρα που θα ρίχνονται αμέτρητα πυροτεχνήματα, θα πυροδοτήσει τα εκρηκτικά που έχει τοποθετήσει στον Βράχο ανοίγοντας έτσι τον δρόμο που θα τον οδηγήσει στον θησαυρό. Κατόπιν, απευθύνεται στις προτομές των Ηρώων και τους ανακοινώνει τους διπλούς γάμους. Στην αρχή οι προτομές δυσανασχετούν, στη συνέχεια όμως πείθονται πως η απόφαση αυτή είναι για το κοινό καλό.

Παρά τη γαμήλια γιορτή που ετοιμάζεται, η ατμόσφαιρα μοιάζει πένθιμη καθώς τρεις Σουλιώτισσες θρηνούν, πρώτα την προδομένη Βρουγχίλδη και ύστερα τον πλανεμένο Σωτήρη. Παρά τις προσπάθειές τους να δώσουν στον Σωτήρη ένα αντίδοτο για να θυμηθεί τη Βρουγχίλδη και τα όσα της είχε υποσχεθεί, δεν το κατορθώνουν. Ο Σωτήρης θα πιει τελικά το αντίδοτο, κατά λάθος, όταν παρέα με τον Εκσυγχρονισμό και τον Μέρτεν κάνουν προπόσεις για τους διπλούς γάμους. Θυμάται τα πάντα, όμως είναι πια αργά για ν’ αλλάξει στάση ή να δρομολογήσει κάποια από τις αλλαγές που είχε οραματιστεί με τη Βρουγχίλδη. Η θέση του στην ιστορία έχει ήδη κριθεί. Με τον Σωτήρη ακινητοποιημένο πια, όλοι οι παρευρισκόμενοι ορμούν απροκάλυπτα στις διεκδικήσεις τους. Τότε, εμφανίζεται η Βρουγχίλδη αποφασισμένη να σπάσει μόνη της τον κύκλο της Ιστορίας αδιαφορώντας για τις συνέπειες…

Συντελεστές – Διανομή

Μεταγραφή, μουσική διεύθυνση Χαράλαμπος Γωγιός 
Λιμπρέτο Δημήτρης Δημόπουλος 
Σύλληψη, σκηνοθεσία Αλέξανδρος Ευκλείδης 
Σκηνικό, κοστούμια Κωνσταντίνος Ζαμάνης 
Φωτισμοί Μελίνα Μάσχα 
Δραματουργική συνεργασία Ελένη Τριανταφυλλοπούλου

Βρουγχίλδη Τζούλια Σουγλάκου 
Σωτήρης Δημήτρης Πακσόγλου 
Μέρτεν Τάσος Αποστόλου 
Εκσυγχρονισμός, Γέρος, Μέτερνιχ Γιάννης Γιαννίσης 
Λογική, Τρίτη Μελίνα, Πρώτη Σουλιώτισσα Μυρτώ Μποκολίνη 
Δεύτερη Μελίνα, Δεύτερη Σουλιώτισσα Ειρήνη Καράγιαννη 
Πρώτη Μελίνα, Τρίτη Σουλιώτισσα Μαργαρίτα Συγγενιώτου 
Προτομές Βασίλης Δημακόπουλος, Γιάννης Καλύβας, Μιχάλης Κατσούλης, Γιάννης Φίλιας

Θεοδώρα Ιορδανίδου (φλάουτο)
Μαρία Σιφναίου (όμποε)
Στάθης Μανάτος (κλαρινέτο)
Μάνος Βεντούρας (κόρνο) 
Μαρία 
Νεοφυτίδου, Γιάννης Τσανακαλιώτης (πιάνο)
Διονύσης Βερβιτσιώτης (βιολί)
Άγγελος Λιακάκης (βιολοντσέλο)
Γιώργος Αρνής (κοντραμπάσο)

Βιντεοσκόπηση, τηλεσκηνοθεσία Ηλίας Βογιατζόγλου
Μετάφραση υποτίτλων στα αγγλικά Δημήτρης Δημόπουλος, Χαράλαμπος Γωγιός

Φωτογραφίες & βίντεο

Φωτογραφίες

Κριτικές

Ερεθιστικό!

Η παράσταση ήταν δουλεμένη σε κάθε λεπτομέρεια και είχε ρυθμό και ειρμό. Η διόλου αυτονόητη αντιστοίχιση χαρακτήρων και δράσης με το βαγκνερικό ρομαντικό πρ(ωτ)ότυπο υπήρξε εύστοχη και καλά επεξεργασμένη.

Ευτύχιος Δ. Χωριατάκης, Αθηνόραμα

Όλα τα κλισέ για το ελληνικό χρέος σε μια όπερα

Εξαιρετικές ερμηνείες σε όλα τα επίπεδα στην πλειοψηφία τους. Και όχι μόνο όσον αφορά στο λυρικό σκέλος αλλά και στη θεατρικότητα που ήταν προαπαιτούμενο σε αυτή την παράσταση.

Κατερίνα I. Ανέστη, Protagon

Μουσική άριστη, λιμπρέτο για επιθεώρηση

Άριστη από κάθε άποψη και σε κάθε της λεπτομέρεια ήταν η μεταγραφή / σύμπτυξη του κολοσσιαίων μεγεθών βαγκνερικού πρωτοτύπου για εννεαμελές σύνολο μουσικών και έντεκα μονωδούς από τον συνθέτη Χαράλαμπο Γωγιό· μάλιστα σε τέτοιο βαθμό που, υπό διαφορετικές συνθήκες, θα μπορούσε κάλλιστα να προσφέρει μια σοβαρή, πλήρη παρουσίαση της «Τετραλογίας» σε εκδοχή δωματίου…

Γιάννης Σβώλος, Η Εφημερίδα των Συντακτών

Πάγιος χορηγός

Χορηγός αερομεταφορών

Creative partner

Technology partner

Υποστηρικτής

Χορηγοί φιλοξενίας

Χορηγοί επικοινωνίας

Σας προτείνουμε

ΕΩΣ

leuko-rodo-featured-853-423

Όπερα

ΛΕΥΚΟ ΡΟΔΟ

Ούντο Τσίμμερμαν

ΕΩΣ

ahmatova-752-384

Όπερα

ΡΕΚΒΙΕΜ ΑΧΜΑΤΟΒΑ & Η ΕΠΕΤΕΙΟΣ

Χάρης Βρόντος

madama_752x384

Όπερα

ΜΑΝΤΑΜΑ ΜΠΑΤΤΕΡΦΛΑΪ

Τζάκομο Πουτσίνι