andrea_chenier_gnotv_mobile
andrea_chenier_gnotv_hero

Όπερα

ΑΝΤΡΕΑ ΣΕΝΙΕ

Ουμπέρτο Τζορντάνο

Από έως

ΙΣΝ Μέγας Δωρητής  ΕΛΣ & Δωρητής Παράστασης

Χορηγός παράστασης

Περιγραφή

Η παραγωγή υλοποιείται με τη στήριξη της δωρεάς του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) [www.SNF.org] για τη δημιουργία του επετειακού προγράμματος της Εθνικής ΛυρικήςΣκηνής για τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση του 1821.

Η ζωή του διάσημου Γάλλου ποιητή Αντρέ Σενιέ (1762-1794) αποτέλεσε το θέμα της πιο επιτυχημένης όπερας ενός από τους αντιπροσωπευτικότερους εκπροσώπους της σχολής του βερισμού και ειδικότερα της Giovane Scuola, του Ουμπέρτο Τζορντάνο (σε λιμπρέτο του Λουίτζι Ίλλικα). Παρουσιάστηκε στη Σκάλα του Μιλάνου στις 28 Μαρτίου 1896, έναν αιώνα μετά τη Γαλλική Επανάσταση –στην περίοδο αυτή τοποθετείται η δράση του έργου–, οι ιδέες της οποίας επηρέασαν καθοριστικά τις εξελίξεις στον ελληνικό χώρο που οδήγησαν στην Επανάσταση του 1821­.

Τον φερώνυμο ήρωα, ο οποίος γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη από Γάλλο πατέρα και Ελληνίδα μητέρα, αρχικά τον συναντάμε το 1789 στους αριστοκρατικούς κύκλους του Παρισιού να υποστηρίζει την Επανάσταση και να συντάσσεται με τον Ζεράρ στο επαναστατικό κίνημα. Ο Ζεράρ (ρόλος βασισμένος εν μέρει στον ήρωα της Γαλλικής Επανάστασης Ζαν-Λαμπέρ Ταλλιάν) από υπηρέτης των αριστοκρατών γίνεται ηγετική φιγούρα των Sans-cullotes (των Αβράκωτων, οι οποίοι ονομάστηκαν έτσι επειδή, σε αντίθεση με τους αριστοκράτες, που φορούσαν βράκες, αυτοί φορούσαν παντελόνια), των ανθρώπων των χαμηλών στρωμάτων της αστικής τάξης που συμμετείχαν ενεργά στον πολιτικό στίβο της Επανάστασης. Ωστόσο, ο έρωτας για την ίδια γυναίκα μετατρέπει τη φιλία των δύο ανδρών σε αντιζηλία. Τρία χρόνια αργότερα, όταν ο Σενιέ συλλαμβάνεται ως συνωμότης κατά της Επανάστασης επειδή άσκησε κριτική στις ακρότητες της Τρομοκρατίας, ο Ζεράρ θα συντάξει την καταδίκη του. Αν και αργότερα ο Ζεράρ, συνειδητοποιώντας το λάθος του, θα προσπαθήσει να ελευθερώσει τον ποιητή, η προσπάθειά του θα αποβεί μάταιη και ο Σενιέ θα οδηγηθεί στην γκιλοτίνα.

Στη σελίδα τίτλου της παρτιτούρας διαβάζουμε: «Δράμα σε ιστορικό περιβάλλον…» και, πράγματι, ο Τζορντάνο μέσα από τη μουσική του αναδεικνύει, πέρα από το ερωτικό στοιχείο και τα πάθη των ηρώων, τη σύγκρουση των αντίπαλων κοινωνικών ομάδων μέσα στο χρονικό πλαίσιο και την ατμόσφαιρα της Γαλλικής Επανάστασης: η γκαβότα –τυπικός χορός της αριστοκρατίας– αντιπαραβάλλεται με το Ça ira, την Καρμανιόλα και τη Μασσαλιώτιδα.

Οι διαχρονικές αξίες που προβάλλονται στο έργο –το σύνθημα της Γαλλικής Επανάστασης για Ελευθερία, Ισότητα, Αδελφοσύνη–, συνδυασμένες με το έντονο ερωτικό και δραματικό στοιχείο και ο τρόπος με τον οποίον αναδεικνύονται μέσα από τη γοητευτική μουσική του Τζορντάνο, είναι ο λόγος για τον οποίον η συγκεκριμένη όπερα έχει τόσο μεγάλο αντίκτυπο στο ακροατήριο του λυρικού θεάτρου μέχρι σήμερα.

Βιντεοσκοπήθηκε στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος της ΕΛΣ στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος στις 28 και 31 Ιανουαρίου 2021.

Με μια ματιά – Σύνοψη

O συνθέτης
Γεννημένος το 1867 στη Φότζα της νότιας Ιταλίας, ο Ουμπέρτο Τζορντάνο σπούδασε στο Ωδείο της Νάπολης. Το 1890 η μονόπρακτη όπερά του Μαρίνα δεν κέρδισε τον διαγωνισμό νέων συνθετών του εκδοτικού οίκου Σοντσόνιο, προκάλεσε όμως αρκετό ενδιαφέρον ώστε να του ανατεθεί νέο έργο, η Κακιά ζωή (1892), η οποία σημείωσε μεγάλη επιτυχία σε Ρώμη, Νάπολη, Βιέννη, Βερολίνο και Μιλάνο. Το 1896 η παρουσίαση του Αντρέα Σενιέ στη Σκάλα του Μιλάνου έκανε τον Τζορντάνο διάσημο και δυο χρόνια αργότερα η Φεντόρα με πρωταγωνιστή τον Ενρίκο Καρούζο τον έκανε και πλούσιο. Ο Τζορντάνο πέθανε στο Μιλάνο το 1948 σε ηλικία 81 ετών.

Το έργο
Δράμα σε ιστορικό περιβάλλον, η όπερα Αντρέα Σενιέ επικεντρώνεται στα τελευταία χρόνια της ζωής του ποιητή Αντρέ Σενιέ.

Πρεμιέρες
Ο Αντρέα Σενιέ πρωτοπαρουσιάστηκε στη Σκάλα του Μιλάνου στις 28 Μαρτίου 1896 με τεράστια επιτυχία. Τους κεντρικούς ρόλους ερμήνευσαν αστέρες της εποχής. Από την Εθνική Λυρική Σκηνή, που ξεκίνησε τη λειτουργία της το 1940, ο Αντρέα Σενιέ παραστάθηκε για πρώτη φορά στις 13 Μαρτίου 1965 στο Θέατρο Ολύμπια.



Α΄ Πράξη
Παραμονές της Γαλλικής Επανάστασης. Κατά τη διάρκεια δεξίωσης στον πύργο των Κουανύ ο αρχιοικονόμος Ζεράρ αγανακτεί καθώς παρατηρεί σε μια γωνιά τον πατέρα του εξαντλημένο από τα πολλά χρόνια βαριάς εργασίας στην υπηρεσία των ευγενών. Ανάμεσα στους καλεσμένους είναι ο ποιητής Αντρέα Σενιέ. Η Μανταλένα, κόρη της κόμησσας του Κουανύ, του ζητά να αυτοσχεδιάσει ένα ποίημα. Εκείνος αποκρίνεται ότι δεν μπορεί κανείς να διατάξει την έμπνευση. Ωστόσο, ενοχλημένος από τα σχόλια που ακολουθούν, αυτοσχεδιάζει μερικούς στίχους σχετικά με την ανθρώπινη δυστυχία, επιτιθέμενος παράλληλα στους ισχυρούς αυτού του κόσμου, το κράτος και την εκκλησία. Ο χορός διακόπτεται από φωνές εξεγερμένων χωρικών, που ζητούν τροφή. Ο Ζεράρ παραιτείται και πετά τη λιβρέα του στα πόδια της κόμησσας. Οι επαναστάτες απομακρύνονται, η κόμησσα αναλογίζεται τη φιλανθρωπική της δραστηριότητα και καθησυχάζει τη συνείδησή της. Η δεξίωση συνεχίζεται.

Β΄ Πράξη
Παρίσι, 1794. Πέντε χρόνια αργότερα, ο Σενιέ είναι απογοητευμένος από το καθεστώς της Τρομοκρατίας. Ο φίλος του, ο Ρουσέ, τον προμηθεύει με διαβατήριο και τον ενθαρρύνει να εγκαταλείψει τη χώρα αφού, όπως του υπενθυμίζει, η σχέση του με τον στρατηγό Ντυμουριέ τον έχει καταστήσει ύποπτο. Ο ποιητής διστάζει, καθώς μια άγνωστη γυναίκα τού έστειλε επιστολή ζητώντας να τον συναντήσει το ίδιο βράδυ. Είναι η Μανταλένα και, παρά τον κίνδυνο, οι δύο νέοι συναντιούνται και εξομολογούνται τον έρωτά τους. Εμφανίζεται ο Ζεράρ, που τώρα ακολουθεί τον Ροβεσπιέρο, βρίσκεται δηλαδή στο αντίπαλο στρατόπεδο. Προσπαθεί να απαγάγει τη Μανταλένα, μα ο Σενιέ τον τραυματίζει και ο Ρουσέ φυγαδεύει την κοπέλα. Νομίζοντας πως πεθαίνει, ο Ζεράρ συμβουλεύει τον Σενιέ να αποφύγει την οργή του Φουκιέ-Τενβίλ, κατηγόρου και εχθρού του, όπως επίσης να προστατέψει την κοπέλα. Ο Σενιέ φεύγει. Όταν φτάνει βοήθεια και ζητείται από τον Ζεράρ να αποκαλύψει ποιος του επιτέθηκε, εκείνος αρνείται.

Γ΄ Πράξη
Ο Σενιέ έχει συλληφθεί και ο Ζεράρ συντάσσει το κατηγορητήριο, κηρύσσοντάς τον εχθρό της Επανάστασης. Η Μανταλένα σπεύδει στον Ζεράρ, ζητώντας του να σώσει τον Σενιέ. Εκείνος, κρυφά ερωτευμένος με τη Μανταλένα από τα παιδικά του χρόνια, ζητά ως αντάλλαγμα εκείνη να του δοθεί. Όταν η Μανταλένα δέχεται, ο Ζεράρ συνειδητοποιεί το μέγεθος των αισθημάτων της για τον Σενιέ και κάνει πίσω. Κατά τη δίκη, παρά τον εντυπωσιακό τρόπο με τον οποίο ο Σενιέ υπερασπίζεται τον εαυτό του, ο Ζεράρ αποδεικνύεται ανήμπορος να τον βοηθήσει, μολονότι ομολογεί ότι οι κατηγορίες που ο ίδιος συνέταξε ήταν αναληθείς. Ο ποιητής καταδικάζεται σε θάνατο.

Δ΄ Πράξη
Στις φυλακές του Σαιν-Λαζάρ ο Σενιέ αναμένει την εκτέλεσή του. Με τη βοήθεια του Ζεράρ η Μανταλένα κατορθώνει να μπει στη φυλακή, όπου παίρνει τη θέση μιας φυλακισμένης, έχοντας αποφασίσει να πεθάνει στο πλευρό του αγαπημένου της.

Συντελεστές – Διανομή

Μουσική διεύθυνση Φιλίπ Ωγκέν
Σκηνοθεσία, σκηνικά, κοστούμια, φωτισμοί Νίκος Πετρόπουλος
Αναβίωση σκηνοθεσίας Ίων Κεσούλης
Χορογραφία Φάουστα Ματσουκκέλλι
Αναβίωση χορογραφίας, κινησιολογία Στράτος Παπανούσης
Αναβίωση φωτισμών Χρήστος Τζιόγκας
Διεύθυνση χορωδίας Αγαθάγγελος Γεωργακάτος
Αντρέα Σενιέ Μαρσέλο Άλβαρες
Κάρλο Ζεράρ Δημήτρης Πλατανιάς
Mανταλένα του Κουανύ Μαρία Αγκρέστα
Μπέρσι Μαρισία Παπαλεξίου
Κόμησσα του Κουανύ Ινές Ζήκου
Μαντελόν Τζούλια Σουγλάκου
Ρουσέ Γιάννης Γιαννίσης
Πιέτρο Φλεβίλ / Σμιτ Βαγγέλης Μανιάτης
Φουκιέ-Τενβίλ Γιώργος Ματθαιακάκης
Ματιέ Κωστής Ρασιδάκις
Ένας «Απίστευτος» Χρήστος Κεχρής
Αβάς Νίκος Στεφάνου
Οικονόμος Μαρίνος Ταρνανάς
Ντυμά Κωνσταντίνος Μαυρογένης

Με την Ορχήστρα, τη Χορωδία και μέλη του Μπαλέτου της ΕΛΣ

Φωτογραφίες & βίντεο

Φωτογραφίες

Πάγιος Χορηγός

Χορηγοί προϊόντων

Χορηγός αερομεταφορών

Creative partner

Technology partner

Υποστηρικτής

Χορηγοί φιλοξενίας

Χορηγοί επικοινωνίας

Σας προτείνουμε

madama_752x384

Όπερα

ΜΑΝΤΑΜΑ ΜΠΑΤΤΕΡΦΛΑΪ

Τζάκομο Πουτσίνι

figaro_gnotv_752x384

Όπερα

ΟΙ ΓΑΜΟΙ ΤΟΥ ΦΙΓΚΑΡΟ

Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ

despo1

Όπερα

ΔΕΣΠΩ

Παύλος Καρρέρ